မျှော်လင့်ချက်ကို ပြန်လည်စဉ်းစားခြင်း
မျှော်လင့်ချက်ကို အကောင်းမြင်ခြင်း၊ စိတ်ချမ်းသာအောင်ပြောခြင်း သို့မဟုတ် မဖြစ်နိုင်တာကို မျက်စိမှိတ်ယုံကြည်ခြင်းအဖြစ် မယူဆဘဲ၊ ဆုံးရှုံးမှု၊ agency၊ အာဏာ၊ စုပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုနှင့် အနာဂတ်တည်ဆောက်ခြင်းတို့ ဆုံရာက လူ့အခြေအနေတခုအဖြစ် လေ့လာခြင်း။
မျှော်လင့်ချက်ကို ဘာကြောင့် လေ့လာရသလဲ
မျှော်လင့်ချက်ဆိုတဲ့ စကားလုံးကို လူတိုင်းက ကောင်းမြတ်တဲ့အရာလို သုံးကြပေမယ့် အဓိပ္ပာယ်ချင်း မတူပါဘူး။ တချို့အတွက် အနာဂတ်ကို ယုံကြည်ခြင်း၊ တချို့အတွက် သည်းခံနေဖို့ အားပေးခြင်း၊ တချို့အတွက်တော့ လက်ရှိအခြေအနေကို မျက်စိမှိတ်မထားဘဲ ပြောင်းလဲနိုင်တယ်လို့ ဆုံးဖြတ်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
မျှော်လင့်ချက်ဟာ လူကို ရှင်သန်စေနိုင်သလို မဖြစ်နိုင်တာကို စောင့်နေစေတဲ့ အိပ်မက်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အာဏာရှိသူတွေက “နောက်ပိုင်းကောင်းလာမယ်” လို့ပြောပြီး လက်ရှိနစ်နာမှုကို သည်းခံခိုင်းနိုင်သလို၊ အဖိနှိပ်ခံရသူတွေကလည်း လက်ရှိကို လက်မခံဘဲ အနာဂတ်တခု တည်ဆောက်ဖို့ မျှော်လင့်ချက်ကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။
- ဆက်လက်ရှင်သန်ဖို့ စိတ်ဓာတ်တခု ဖြစ်နိုင်တယ်။
- အမှန်တရားကို ရှောင်ဖို့ စိတ်ချမ်းသာစကား ဖြစ်နိုင်တယ်။
- အနာဂတ်ကို စုပေါင်းတည်ဆောက်ဖို့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်း ဖြစ်နိုင်တယ်။
နားလည်မှုအုတ်မြစ် ၃ ခု
မျှော်လင့်ချက်ဟာ စိတ်ခံစားချက်တခုတည်း မဟုတ်ပါ။ လက်ရှိအခြေအနေကို မြင်နိုင်ခြင်း၊ မတူညီတဲ့ အနာဂတ်ကို စိတ်ကူးနိုင်ခြင်းနှင့် အဲဒီအနာဂတ်အတွက် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းတို့ ဆုံရာမှာ တည်ဆောက်ပါတယ်။
အမှန်တရားနှင့် ဆုံးရှုံးမှု
မျှော်လင့်ချက်က အမှန်တရားကို ငြင်းပယ်ရင် အလွတ်စိတ်ကူးဖြစ်သွားပါတယ်။ အကြမ်းဖက်မှု၊ ရှုံးနိမ့်မှု၊ သစ္စာဖောက်မှု၊ ပင်ပန်းမှုတို့ကို အမည်ပေးနိုင်မှသာ မျှော်လင့်ချက်ဟာ အမှန်တရားကို ထမ်းထားတဲ့အရာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဖြစ်နိုင်ခြေနှင့် Agency
မျှော်လင့်ချက်ဟာ “ဖြစ်လာမှာပါ” လို့ စောင့်နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ “ဘယ်အပိုင်းကို ပြောင်းနိုင်သလဲ” လို့ ရှာခြင်းပါ။ ထိန်းချုပ်မရတာနဲ့ ထိန်းချုပ်နိုင်တာကို ခွဲသိပြီး လုပ်ဆောင်ချက်သေးသေးလေးတွေကို စုပေါင်းနိုင်စွမ်းနဲ့ ချိတ်ဆက်ရပါတယ်။
စုပေါင်းအနာဂတ်နှင့် ယုံကြည်မှု
တဦးချင်းမျှော်လင့်ချက်က အားနည်းနိုင်ပါတယ်။ စုပေါင်းမျှော်လင့်ချက်ကတော့ တယောက်တည်းမထမ်းနိုင်တဲ့ အနာဂတ်ကို အများက ဝေမျှထမ်းဆောင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မျှော်လင့်ချက်ကို တဦးတယောက်၊ ခေါင်းဆောင်တယောက် သို့မဟုတ် အဖွဲ့တခုအပေါ် လုံးဝအပ်နှံလိုက်ရင် agency ကို ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။
မျှော်လင့်ချက်ကို ကြည့်နိုင်သည့် ရှုထောင့် ၅ လွှာ
မျှော်လင့်ချက်ကို ဘယ်အလွှာက ပြောနေသလဲ မရှင်းရင် စိတ်ဓာတ်မြှင့်တင်မှု၊ ဘာသာရေးယုံကြည်မှု၊ နိုင်ငံရေးကြွေးကြော်သံ၊ လူမှုစုပေါင်းလုပ်ဆောင်မှုနဲ့ ကိုယ်ရေးစိတ်ခံစားချက်တို့ ရောထွေးသွားနိုင်ပါတယ်။
အတွင်းစိတ်၊ ခံနိုင်ရည်နှင့် မနက်ဖြန်ကို ဆက်မြင်နိုင်ခြင်း
ဒီအလွှာမှာ မျှော်လင့်ချက်ကို နာကျင်မှုကြားမှာ ကိုယ်ပိုင်တန်ဖိုးနဲ့ အနာဂတ်ကို မဆုံးရှုံးစေတဲ့ စိတ်အင်အား အဖြစ် ကြည့်ပါတယ်။
အဓိကမေးခွန်း: မျှော်လင့်ချက်က ကိုယ့်ကို လုပ်ဆောင်စေသလား၊ ဒါမှမဟုတ် နာကျင်မှုကို မခံစားရအောင် ထုံစေသလား။
တင်းမာမှု: Resilience ကို လူတဦးချင်းတာဝန်အဖြစ်သာ ပြောရင် စနစ်ဆိုင်ရာနစ်နာမှုကို ဖုံးနိုင်ပါတယ်။
“မကျိုးပဲ့ဖို့ သင်ယူရတာကောင်းတယ်။ ဒါပေမယ့် ဘယ်သူက အမြဲတမ်း ကျိုးပဲ့အောင်လုပ်နေတာလဲဆိုတာ မမေ့သင့်ဘူး။”
ယုံကြည်ခြင်း၊ စိတ်ကူးယဉ်ခြင်းနှင့် Toxic Positivity
ဒီအလွှာမှာ မျှော်လင့်ချက်ဟာ အနာဂတ်ပုံရိပ် ဖြစ်လာပါတယ်။ အနာဂတ်ကို စိတ်ကူးနိုင်ခြင်းဟာ လှုပ်ရှားမှုအတွက် အရေးကြီးပေမယ့် အခြေအနေကို ငြင်းပယ်တဲ့အခါ အန္တရာယ်ဖြစ်လာပါတယ်။
Toxic Positivity: “အားတင်းထား” “ကောင်းလာမှာပါ” ဆိုတဲ့ စကားတွေက လူတယောက်ရဲ့ နာကျင်မှုကို နားထောင်မယ့်အစား ပိတ်ပစ်နိုင်ပါတယ်။
အဓိကကွာခြားမှု: မျှော်လင့်ချက်က အမှန်တရားကို ရင်ဆိုင်စေတယ်။ အလွတ်စိတ်ကူးက အမှန်တရားကနေ ထွက်ပြေးစေတယ်။
“မျှော်လင့်ချက်ဆိုတာ မှောင်နေတယ်ဆိုတာ မငြင်းဘဲ မီးတိုင်ဘယ်မှာတပ်မလဲလို့ မေးတာပါ။”
အာဏာ၊ သည်းခံခိုင်းမှုနှင့် မျှော်လင့်ချက်၏ နိုင်ငံရေး
ဒီအလွှာမှာ မျှော်လင့်ချက်ဟာ နိုင်ငံရေးကိရိယာ ဖြစ်လာပါတယ်။ အာဏာရှိသူတွေက “အချိန်ပေးပါ” “နောက်တနေ့ကောင်းလာမယ်” လို့ပြောပြီး လက်ရှိနစ်နာမှုကို သည်းခံခိုင်းနိုင်ပါတယ်။
Pacification: မျှော်လင့်ချက်ကို ဆောင်ရွက်ချက်မရှိဘဲ ရောင်းချလိုက်ရင် လူတွေကို ငြိမ်သက်အောင်လုပ်တဲ့ ဆေးတခွက် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ပြန်လည်သိမ်းယူမှု: အဖိနှိပ်ခံရသူတွေအတွက်တော့ မျှော်လင့်ချက်ဟာ “ဒီလိုပဲ ဆက်နေစရာမလိုဘူး” လို့ ပြောနိုင်တဲ့ နိုင်ငံရေးစွမ်းအား ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
“နောက်ပိုင်းကောင်းလာမယ်လို့ ဘယ်သူက ပြောနေတာလဲ၊ ဘာလုပ်ပြီး ကောင်းလာမယ်လို့ ပြောနေတာလဲဆိုတာ မေးရမယ်။”
လှုပ်ရှားမှု၊ စုပေါင်းစွမ်းအားနှင့် Hope Budget
ဒီအလွှာမှာ မျှော်လင့်ချက်ကို စုပေါင်းလုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကို ထိန်းသိမ်းပေးတဲ့ အရင်းအမြစ် အဖြစ် ကြည့်ပါတယ်။
Hope Budget: လှုပ်ရှားမှုတခုမှာ လူတွေဘယ်လောက်အထိ ဆုံးရှုံးမှုကို ထမ်းနိုင်သလဲ၊ ဘယ်လိုအောင်မြင်မှုသေးသေးတွေက ယုံကြည်မှုကို ပြန်ဖြည့်ပေးသလဲ၊ ဘယ်လိုကတိကြီးတွေက နောက်ပိုင်း ပျက်စီးမှု ဖြစ်စေသလဲဆိုတာ စဉ်းစားရပါတယ်။
အန္တရာယ်: အောင်ပွဲကြွေးကြော်သံတွေ အလွန်များပြီး လက်တွေ့ရလဒ်မရှိရင် မျှော်လင့်ချက်က စုပေါင်းပင်ပန်းမှုနဲ့ အယုံအကြည်ပျက်ခြင်းအဖြစ် ပြောင်းနိုင်ပါတယ်။
“မျှော်လင့်ချက်ကို လောင်စာလို သုံးရင် ပြန်ဖြည့်ရတယ်။ အဆုံးမရှိသုံးလို့ရတဲ့ သယံဇာတမဟုတ်ဘူး။”
သမိုင်း၊ မှတ်ဉာဏ်နှင့် မပြီးသေးသော အနာဂတ်
ဒီအလွှာမှာ မျှော်လင့်ချက်ကို သမိုင်းထဲက ရှုံးနိမ့်မှုတွေ၊ ဆက်ခံလာသောအိပ်မက်တွေ၊ မပြီးသေးသော အလုပ်တွေ နဲ့ ချိတ်ဆက်ကြည့်ပါတယ်။
မှတ်ဉာဏ်၏အခန်းကဏ္ဍ: အတိတ်အောင်ပွဲတွေကိုပဲ မှတ်ထားရင် romantic myth ဖြစ်နိုင်သလို၊ အတိတ်ရှုံးနိမ့်မှုတွေကိုပဲ မှတ်ထားရင် fatalism ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
အနာဂတ်အတွက်: မျှော်လင့်ချက်ဟာ အတိတ်ကို ဖျက်မပစ်ဘဲ အတိတ်ထဲက မပြီးသေးတဲ့ တာဝန်တွေကို အနာဂတ်လုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် ပြောင်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
“မျှော်လင့်ချက်ဆိုတာ အတိတ်ကို မေ့ခြင်းမဟုတ်ဘူး။ အတိတ်က မပြီးသေးတဲ့ အလုပ်ကို နောက်လူတွေဆက်လုပ်နိုင်အောင် အဓိပ္ပာယ်ပြန်ပေးခြင်းပါ။”
မေးသင့်သည့် မေးခွန်းကောင်း
မျှော်လင့်ချက်ကို ဆွေးနွေးတဲ့အခါ “ကောင်းလာမလား၊ မကောင်းလာဘူးလား” ဆိုတဲ့ ခန့်မှန်းချက်တခုတည်းနဲ့ မပြီးသင့်ပါဘူး။ အမှန်တရား၊ agency၊ အာဏာ၊ စုပေါင်းယုံကြည်မှုနဲ့ အနာဂတ်တာဝန်တို့ကို အတူကြည့်ရမယ်။
မျှော်လင့်ချက်ကို စိတ်ချမ်းသာစကားထက် ပိုမိုတာဝန်ရှိစေဖို့
လူတွေဟာ မျှော်လင့်ချက်မရှိဘဲ ကြာရှည်မနေနိုင်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့် မျှော်လင့်ချက်ကို အမှန်တရားမပါဘဲ ပေးရင် လှည့်စားမှု ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းမပါဘဲ ပေးရင် စောင့်ဆိုင်းမှု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ မျှော်လင့်ချက်ဟာ နာကျင်မှုကို မဖျက်သိမ်းပေမယ့် နာကျင်မှုက အနာဂတ်တခုလုံးကို သိမ်းယူမသွားအောင် ကာကွယ်ပေးနိုင်ပါတယ်။
ဒဿနဆုံရပ်က မျှော်လင့်ချက်ကို အလိုအလျောက်ကောင်းမြတ်တဲ့ စိတ်ခံစားချက်အဖြစ် မယူဆပါဘူး။ အရေးကြီးတာက မျှော်လင့်ချက်က လူတွေကို အမှန်တရားနဲ့ ရင်ဆိုင်စေသလား၊ တယောက်တည်းမထမ်းနိုင်တဲ့ အလုပ်ကို အများနဲ့ ဝေမျှစေသလား၊ အားနည်းသူတွေကို စောင့်ခိုင်းရုံမဟုတ်ဘဲ ပြောင်းလဲနိုင်စွမ်းပေးသလားဆိုတာပါ။
Comments
Post a Comment