လက်စားချေခြင်းကို ပြန်လည်စဉ်းစားခြင်း
လက်စားချေခြင်းကို ရိုင်းစိုင်းသောဒေါသအဖြစ်သာ မမြင်ဘဲ အသိအမှတ်မပြုခံရသော နာကျင်မှု၊ ဖျက်ဆီးခံရသော ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ပျက်ကွက်နေသော တရားမျှတမှုနှင့် မပြီးဆုံးသေးသော မှတ်ဉာဏ်တို့ ဆုံရာက လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးမေးခွန်းတခုအဖြစ် လေ့လာခြင်း။
လက်စားချေခြင်းကို ဘာကြောင့် လေ့လာရသလဲ
လက်စားချေခြင်းဆိုတဲ့ စကားလုံးကို လူတွေက အများအားဖြင့် အပြစ်တင်ဖို့ သုံးကြပေမယ့်၊ အဲ့ဒီလိုစိတ် ဘာကြောင့် ဖြစ်လာသလဲဆိုတာကိုတော့ မေးခဲပါတယ်။ တခါတရံ ဒါဟာ ဒေါသသက်သက်မဟုတ်ဘဲ နာကျင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုစေချင်တဲ့ တောင်းဆိုမှု ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
နစ်နာသူတယောက်က “သူလည်း ငါခံရသလို ခံရမယ်” လို့ ပြောတဲ့အခါ အဲဒီစကားထဲမှာ နာကျင်မှု၊ အရှက်ကွဲမှု၊ လုံခြုံမှုဆုံးရှုံးမှု၊ အသံမကြားခံရမှုနဲ့ တရားမျှတမှုမရမှုတို့ အားလုံး ရောထွေးနေနိုင်ပါတယ်။
- နစ်နာသူအတွက် လက်စားချေခြင်းဟာ ဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်ယူဖို့ နည်းလမ်းလို ခံစားရနိုင်တယ်။
- အာဏာပိုင်အတွက်တော့ လူထုဒေါသကို “အငြိုး” လို့ အမည်တပ်ပြီး တရားမျှတမှုတောင်းဆိုချက်ကို အားနည်းစေနိုင်တယ်။
- လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် လက်စားချေခြင်းဟာ မပြီးသေးတဲ့ နစ်နာမှုနဲ့ ပျက်ကွက်နေတဲ့ တရားစီရင်ရေးကို သတိပေးတဲ့ အချက်ပြ ဖြစ်နိုင်တယ်။
နားလည်မှုအုတ်မြစ် ၃ ခု
လက်စားချေခြင်းကို ဒေါသတခုတည်းနဲ့ နားလည်လို့ မရပါဘူး။ အောက်ပါအချက်သုံးခု ဆုံရာမှာ ၎င်းရဲ့ လူမှုရေး၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် နိုင်ငံရေးအဓိပ္ပာယ် တည်ဆောက်နေပါတယ်။
နာကျင်မှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာ
လက်စားချေလိုစိတ်ဟာ တခါတရံ နာကျင်မှုကို တူညီစွာ ပြန်ပေးချင်တာထက် ကိုယ်ခံခဲ့ရတာ အရေးကြီးကြောင်း အသိအမှတ်ပြုစေချင်တဲ့ ဆန္ဒ ဖြစ်ပါတယ်။
အာဏာမညီမျှမှုနှင့် တရားမျှတမှု ပျက်ကွက်ခြင်း
တရားစီရင်ရေးမရှိ၊ အသံမကြားခံရ၊ ကျူးလွန်သူက အာဏာရှိနေတဲ့အခါ လက်စားချေခြင်းဟာ တရားမျှတမှုရဲ့ မပြည့်စုံသော အစားထိုးနည်းလမ်း ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
မှတ်ဉာဏ်နှင့် အနာဂတ်
လက်စားချေခြင်းက အတိတ်နဲ့သာ ဆိုင်တာမဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်အမှတ်တရကို ဆက်သယ်မလဲ၊ ဘယ်ဒေါသကို အမွေဆက်ပေးမလဲ၊ ဘယ်အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်မလဲဆိုတဲ့ မေးခွန်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်စားချေခြင်းကို ကြည့်နိုင်သည့် ရှုထောင့် ၅ လွှာ
လက်စားချေခြင်းကို ဘယ်အလွှာကနေ ပြောနေသလဲ မရှင်းရင် ဒေါသ၊ တရားမျှတမှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတို့ကို တခုတည်းလို ရောထွေးမိနိုင်ပါတယ်။
စာရိတ္တစည်းဘောင်၊ အပြစ်နှင့် ပြန်လည်မျှတမှု
ဒီအလွှာမှာ လက်စားချေခြင်းကို အမှားအတွက် ပြန်လည်ခံစားစေခြင်း အဖြစ် ကြည့်ပါတယ်။
အဓိကမေးခွန်း: နာကျင်မှုတခုကို နောက်နာကျင်မှုတခုနဲ့ ပြန်ပေးလိုက်ရင် တရားမျှတမှု ပြန်တည်ဆောက်နိုင်သလား။
တင်းမာမှု: အချိုးကျ တာဝန်ယူမှုနဲ့ “သူလည်း ခံရမယ်” ဆိုတဲ့ လက်တုံ့ပြန်လိုစိတ်ကြား နယ်နိမိတ်က ဘယ်မှာလဲ။
“တရားမျှတမှုဆိုတာ နာကျင်မှုကို ပြန်ပေးတာလား၊ နာကျင်မှုကို အသိအမှတ်ပြုပြီး ပြုပြင်တာလား။”
ခံစားချက်၊ အရှက်ကွဲမှုနှင့် အသိအမှတ်ပြုမှု
ဒီအလွှာမှာ လက်စားချေခြင်းဟာ ဒေါသထက်ပိုတဲ့ ခံစားချက်စုံ ဖြစ်လာပါတယ်။
နာကျင်မှု၏ဘာသာစကား: အရှက်ကွဲမှု၊ ဆုံးရှုံးမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှုနဲ့ မမြင်ချင်ယောင်ဆောင်ခံရမှုတွေဟာ “ပြန်ခံစေချင်တယ်” ဆိုတဲ့စကားနဲ့ ပေါက်ထွက်လာနိုင်ပါတယ်။
ကုစားမှုနှင့်ဖိအား: ဒေါသကို အလျင်အမြန်ဖျောက်ခိုင်းတာဟာ ကုစားမှုမဟုတ်ဘဲ နစ်နာသူကို ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
“တခါတလေ သူနာကျင်စေချင်တာ မဟုတ်ဘူး။ ကိုယ်နာကျင်ခဲ့တာကို ကမ္ဘာက နောက်ဆုံးတခါလောက် အလေးထားစေချင်တာ။”
ဘယ်သူ့ဒေါသကို လက်စားချေခြင်းလို့ ခေါ်သလဲ
ဒီအလွှာမှာ လက်စားချေခြင်းဟာ အာဏာနဲ့ အမည်တပ်ခြင်း၏ နိုင်ငံရေး ဖြစ်လာပါတယ်။
နှစ်မျိုးသတ်မှတ်မှု: အာဏာရှိသူရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို “လုံခြုံရေး” လို့ ခေါ်ပြီး အားနည်းသူရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို “အငြိုး” သို့မဟုတ် “အကြမ်းဖက်မှု” လို့ ခေါ်တတ်ကြပါတယ်။
ငြိမ်သက်စေခြင်း: “မမုန်းနဲ့၊ ခွင့်လွှတ်ပါ” ဆိုတဲ့စကားဟာ တခါတရံ ကျူးလွန်သူထက် နစ်နာသူကို ပိုစည်းကမ်းချုပ်တဲ့ နည်းလမ်း ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။
“တရားမျှတမှုမပေးနိုင်တဲ့သူတွေကပဲ အငြိုးမထားနဲ့လို့ အရင်ဆုံးပြောတတ်ကြတယ်။”
စနစ်၊ တရားစီရင်ရေးနှင့် လက်စားချေမှုကို စီမံခြင်း
ဒီအလွှာမှာ လက်စားချေခြင်းဟာ ပုဂ္ဂလိကဒေါသကနေ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှု အဖြစ် ပြောင်းလဲလာပါတယ်။
ယန္တရားများ: တရားရုံး၊ ပြစ်ဒဏ်၊ အမှန်တရားရှာဖွေရေးကော်မရှင်၊ လျော်ကြေး၊ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနဲ့ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာပြုပြင်မှုတို့ဟာ လက်စားချေမှုကို အခြားနည်းလမ်းအဖြစ် ပြောင်းပေးနိုင်ပါတယ်။
တင်းမာမှု: နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်မှုအတွက် အလွန်မြန်မြန် ပြန်လည်သင့်မြတ်လိုက်ရင် နစ်နာသူရဲ့ တရားမျှတမှုလိုအပ်ချက် ပျောက်သွားနိုင်ပါတယ်။
“လက်စားချေမှုကို တားဖို့ဆိုတာ နစ်နာသူကို ငြိမ်အောင်လုပ်တာမဟုတ်ဘဲ တရားမျှတမှုရောက်အောင်လုပ်တာ ဖြစ်ရမယ်။”
သမိုင်း၊ အမွေဆက်ဒေါသနှင့် ပြောင်းလဲနိုင်သော အနာဂတ်
ဒီအလွှာမှာ လက်စားချေခြင်းကို လူတဦးချင်း၏ စိတ်ခံစားချက်ထက် ကျော်လွန်သော သမိုင်းဆိုင်ရာ အမွေဆက်မှု အဖြစ် ကြည့်ပါတယ်။
အမွေဆက်ခြင်း: မပြီးဆုံးသေးသော စစ်ပွဲများ၊ လူမျိုးရေးဖိနှိပ်မှု၊ အကြမ်းဖက်မှုနှင့် မရောက်ရှိသေးသော တရားမျှတမှုတို့က ဒေါသကို မျိုးဆက်လိုက် ဆက်ပေးနိုင်ပါတယ်။
အနာဂတ်အတွက်: လက်စားချေမလား၊ ခွင့်လွှတ်မလားဆိုတဲ့ နှစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ အမှန်တရား၊ အသိအမှတ်ပြုမှု၊ တာဝန်ယူမှု၊ လျော်ကြေးနှင့် စနစ်ပြောင်းလဲမှုတို့ကို ပေါင်းစပ်နိုင်တဲ့ ဘောင်အသစ်လိုပါတယ်။
“နာကျင်မှုကို မမေ့ဘဲ ဒေါသကို အမွေအနှစ်မဖြစ်အောင် ဘယ်လိုမှတ်မိမလဲဆိုတာက ပိုခက်တဲ့မေးခွန်းပဲ။”
မေးသင့်သည့် မေးခွန်းကောင်း
လက်စားချေခြင်းကို “ကောင်းလား၊ ဆိုးလား” ဆိုတဲ့ နှစ်မျိုးနဲ့ပဲ ဆုံးဖြတ်ရင် အရေးကြီးတဲ့အရာတွေ ပျောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒေါသကို အားပေးဖို့လည်း မလိုသလို၊ ဒေါသရဲ့ အရင်းအမြစ်ကို မမြင်ချင်ယောင်ဆောင်ဖို့လည်း မဖြစ်ပါဘူး။
ဒေါသကို ဖျောက်ဖို့ မဟုတ်၊ ၎င်းပြောနေသော အမှန်တရားကို နားထောင်ဖို့
လက်စားချေလိုစိတ်ကို ရိုင်းစိုင်းမှုလို့သာ သတ်မှတ်လိုက်ရင် နစ်နာသူရဲ့ နာကျင်မှု၊ မကြားခံရမှုနဲ့ တရားမျှတမှုလိုအပ်ချက်ကို ထပ်မံပိတ်ပင်မိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လက်စားချေခြင်းကို တရားမျှတမှုအဖြစ် မြှင့်တင်လိုက်ရင် နာကျင်မှုကို မျိုးဆက်သစ်တွေဆီ အမွေဆက်ပေးမိနိုင်ပါတယ်။
ဒဿနဆုံရပ်က ဒေါသကို ဖျောက်ဖို့မဟုတ်ဘဲ ၎င်းက ဘာပြောနေသလဲဆိုတာ နားထောင်ဖို့ အားပေးပါတယ်။ အရေးကြီးတာက နစ်နာမှုကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း၊ ကျူးလွန်သူကို တာဝန်ယူစေခြင်း၊ အန္တရာယ်ကို ကာကွယ်ခြင်းနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုထပ်မဖြစ်အောင် စနစ်ပြောင်းလဲခြင်းတို့ကို လက်စားချေမှုရဲ့ အစားထိုးမဟုတ်ဘဲ ပိုမိုပြည့်စုံတဲ့ တရားမျှတမှုအဖြစ် တည်ဆောက်ဖို့ပါ။
Comments
Post a Comment