အာဏာရဖို့ (သို့) အရေးကြီးတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချဖို့ဆိုရင် အရင်ဆုံး "အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီ" ဆိုတာကို သက်သေပြဖို့ လိုတယ်ဆိုတဲ့ ထူးဆန်းတဲ့ အယူအဆတခု ရှိပါတယ်။ ဒီအယူအဆက ရယ်စရာကောင်းသလို အန္တရာယ်လည်း ကြီးပါတယ်။
အစိုးရပဲဖြစ်ဖြစ်၊ ကုမ္ပဏီပဲဖြစ်ဖြစ်၊ အဖွဲ့အစည်းတခုခုမှာပဲဖြစ်ဖြစ် အဖွဲ့တိုင်းမှာ ဘယ်သူတွေက "အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီလဲ" ဆိုတာကို ဆုံးဖြတ်ပေးတဲ့ တရားဝင်မဟုတ်တဲ့ လူတစု ရှိတတ်ပါတယ်။ သူတို့ကို ဘယ်သူမှ မဲပေးရွေးချယ်ထားတာ မဟုတ်ပေမဲ့ သူတို့မှာ အာဏာရှိပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ စစ်ဆေးမယ့်စာရင်း (Checklist) က လျှို့ဝှက်ချက်ဆိုပေမဲ့ လူတိုင်းလိုလို ရိပ်မိနေကြပါတယ်။ "အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီ" လို့ အပြောခံရဖို့ဆိုရင် များသောအားဖြင့် ဒီအချက်တွေ လိုတတ်ပါတယ်။
လက်ရှိ အာဏာရှိနေတဲ့သူတွေ ပြောသလို၊ လုပ်သလို လိုက်လုပ်ပြရမယ်။
ဘယ်သူမှ ထုတ်မပြောပေမဲ့ အားလုံးသိနေတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို နားလည်ရမယ်။
ခက်ခဲတဲ့မေးခွန်းတွေ မေးပြီး လက်ရှိခေါင်းဆောင်တွေကို သိပ်စိတ်မသက်မသာ မဖြစ်စေရဘူး။
တိုတိုပြောရရင် "အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီ" ဆိုတာ "ငါတို့နဲ့ တူနေပြီ" လို့ ပြောတာပါပဲ။
လူတွေက "လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာ" (Mandate) ဆိုတဲ့ စကားလုံးကိုလည်း သုံးကြပါတယ်။ နားထောင်လို့တော့ ကောင်းပါတယ်၊ ပြည်သူတွေက ကိုယ့်ကို ရွေးချယ်လိုက်သလိုပေါ့။ ဒါပေမဲ့ အများအားဖြင့်ကတော့ ဒါဟာ ဟိုအရင်က အာဏာတည်ဆောက်ပုံ အဟောင်းကိုပဲ ခမ်းနားအောင် နာမည်လှလှ တပ်ထားတာပါ။ ဒီလုပ်ပိုင်ခွင့်ရဖို့ စည်းကမ်းတွေကို အဲဒီလုပ်ပိုင်ခွင့် ရပြီးသားလူတွေကပဲ သတ်မှတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သူတို့အချင်းချင်း လည်နေတဲ့ စက်ဝိုင်းပါပဲ။ ထိပ်ပိုင်းရောက်ဖို့ လုပ်ပိုင်ခွင့် လိုတယ်လို့ သူတို့က ပြောပေမဲ့၊ သူတို့လို တွေးတတ်၊ သူတို့လို လုပ်တတ်တဲ့ လူတွေကိုမှ ဒီလုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ပေးတာပါ။
ဒီစနစ်ကြီးက ပြဿနာတခုကို တကယ်အသိဆုံးလူတွေကို အပြင်ရောက်သွားအောင် တွန်းထုတ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ ကိစ္စတခုကြောင့် ကိုယ့်ဘဝ ထိခိုက်နစ်နာနေရရင်တောင်၊ ကိုယ်က "စိတ်ခံစားချက် သိပ်ပါလွန်းတယ်" (ဒါမှမဟုတ်) "ဒီကိစ္စနဲ့ သိပ်နီးစပ်လွန်းတယ်" ဆိုပြီး အဖြေရှာတဲ့နေရာမှာ မပါဝင်ခိုင်းတတ်ကြပါဘူး။ သူတို့က ပြဿနာနဲ့ ဝေးနေတာကို "ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျတယ်" လို့ အထင်မှားတတ်ကြပါတယ်။ သက်သောင့်သက်သာ ဖြစ်နေတာကို လုပ်ရည်ကိုင်ရည်ရှိတယ်လို့ ရောထွေးတတ်ကြပါတယ်။ ဒါကြောင့် နောက်ဆုံးမှာ ပြဿနာဒဏ် အနည်းဆုံးခံရမယ့် လူတွေကပဲ လူအားလုံးအတွက် စည်းမျဉ်းတွေ ချမှတ်တဲ့သူတွေ ဖြစ်လာကြပါတယ်။
ပြီးတော့ ဒါက လူကြီးတွေကို ကလေးတွေလို ဆက်ဆံတာမျိုးလည်း ဖြစ်နေပါတယ်။ လူအုပ်စုကြီးတွေကို "တာဝန်ယူဖို့ အဆင်သင့်မဖြစ်သေးဘူး"၊ "ရှုပ်ထွေးတဲ့ ရွေးချယ်မှုတွေကို ကိုင်တွယ်ဖို့ ရင့်ကျက်မှုမရှိသေးဘူး" (ဒါမှမဟုတ်) "ကိုယ့်အတွက် ဘာကောင်းလဲဆိုတာ သိဖို့ ပညာမတတ်သေးဘူး" လို့ ပြောလေ့ရှိပါတယ်။ "အဆင်သင့်ဖြစ်မှု" ဆိုတာ ရွေ့နေတဲ့ ပန်းတိုင်တခု ဖြစ်လာပြီး၊ ကိုယ်နဲ့ ဘယ်တော့မှ လက်လှမ်းမမီအောင် ပိုပိုဝေးသွားတတ်ပါတယ်။ "တနေ့ကျရင် မင်း ပါဝင်ခွင့်ရမှာပါ" ဆိုတဲ့ ကတိဟာ တကယ်တော့ ဒီနေ့မှာ မင်းကို ထိန်းချုပ်ထားဖို့ သုံးတဲ့ လက်နက်တခုပါပဲ။
မေးခွန်းတခုကို ပြတ်ပြတ်သားသား မေးသင့်ပါတယ်။ "အဆင်သင့်ဖြစ်မှု" အစစ်အမှန်ဆိုတာ ရှားပါးပြီး ထူးခြားတဲ့အရာလို့ လူတိုင်းကို ပြောနေတာ ဘယ်သူ့အတွက် အကျိုးရှိလို့လဲ။ အဖြေကတော့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနေပြီးသား လူတွေအတွက်ပါပဲ။ သူတို့အတွက်ကတော့ အာဏာရှိနေရတာဟာ လေးလံတဲ့ တာဝန်တခု မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါတောင် တခါတလေ အာဏာရှိရတာ မတော်တဆဖြစ်လာပြီး ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးပေးခံရသလို လုပ်ပါသေးတယ်။ သက်သောင့်သက်သာရှိတဲ့ အကျင့်တခုပါ။ ဟိုတခါက ငိုပြတဲ့ သူဌေးကြီးကို မှတ်မိပါသလား။ ဒါမှမဟုတ် ညည်းညူတော်မူကြတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်တော်ကြီးများ ဝန်ကြီးများအသီးသီးကို မှတ်မိပါသလား။ ဒါမှမဟုတ် စကစနဲ့ အပေါင်းအပါကောင်စီဝင်များကို သွားကြည့်လိုက်ပါ။ သူတို့ကြွေးကြော်တဲ့ "လုပ်ပိုင်ခွင့်" ဆိုတာ တကယ်တမ်း ပြည်သူ့ထောက်ခံမှုနဲ့ မဆိုင်ပါဘူး။ သူတို့ကို ဘယ်သူမှ စိန်မခေါ်ရဲအောင် ကာကွယ်ထားတဲ့ ဒိုင်းတခုသာ ဖြစ်ပါတယ်။
လူတွေ တွေးတာ ပြောင်းပြန်ဖြစ်နေတာလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဆင်သင့်ဖြစ်အောင် အရင်သင်ယူပြီးမှ ဆုံးဖြတ်ခွင့်ရတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချရင်း၊ လက်တွေ့လုပ်ရင်း၊ သင်ယူရင်းနဲ့မှ အဆင်သင့် ဖြစ်လာတာမျိုးလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အားလုံးက လူငယ်ဘဝက တက်လာတာ မဟုတ်လား။
ပြီးတော့ "လုပ်ပိုင်ခွင့်" (Mandate) ဆိုတာကို တသက်လုံး အုပ်ချုပ်ဖို့ ပေးထားတဲ့ လိုင်စင်လို့ မမြင်ဘဲ၊ ကိုယ်က ပြည်သူကို စိတ်ပျက်အောင်လုပ်ရင် ပြည်သူက အချိန်မရွေး ပြန်ရုပ်သိမ်းနိုင်တဲ့ ယာယီယုံကြည်မှုတခုအဖြစ် မြင်သင့်ပါတယ်။ ဒါက စနစ်လည်းကျတယ်၊ အာဏာရှင်တိုင်းဆီကလည်း ကာကွယ်နိုင်တယ်။
ဆုံးဖြတ်ချက်ချပိုင်ခွင့်ဆိုတာ သက်ဆိုင်သူ အားလုံးရဲ့ အလုပ်လို့ မသတ်မှတ်ဘဲ၊ လူနည်းစုအတွက် သီးသန့်ဆုလာဘ်တခုလို သတ်မှတ်တဲ့ ဘယ်စနစ်မဆို သူ့ရဲ့ သဘောထားအမှန်ကို ပြလိုက်တာပါပဲ။ ဘယ်သူက အရေးပါတယ်၊ ဘယ်သူက အရေးမပါဘူးဆိုတာ သူ ဆုံးဖြတ်လိုက်တာပါ။
အာဏာတည်ဆောက်ပုံတခု မမျှတဘူးဆိုတာကို ပြနေတဲ့ အကြီးမားဆုံး သဲလွန်စက ခေါင်းဆောင်တွေ အားနည်းနေတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နောက်ထပ် လူတွေကို သူတို့နဲ့တန်းတူပါဝင်ခွင့်ပေးဖို့ သူတို့ ကြောက်ရွံ့နေတာပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။
Comments
Post a Comment